Crisismanagement, media en goed leiderschap
- Alex de Vries
- 26 jan 2024
- 3 minuten om te lezen
Het kan elke bestuurder overkomen. Dat de reputatie van je bedrijf of organisatie onder vuur komt. Wat kan je leren van bestuurders die probeerden via de media hun reputatie te managen?
Laten we eens kijken hoe dit ging in twee bekende crises: bij Ajax tijdens de sportieve neergang en het Openbaar Ministerie na de moord op Peter R. de Vries. Een serieuze reputatiecrisis bezweren via de media is namelijk weinigen gegeven. Ik neem binnenkort een paar andere voorbeelden onder de loep om van te leren.
Herinnert u zich Pier Eringa nog? Toen de #crisis bijĀ AFC Ajax op zijn kookpunt was, dook hij als president-commissaris - na weken van onzichtbaarheid -Ā plots op in het Het Financieele DagbladĀ metĀ een interview. Met de boodschap dat hij formeel niet eindverantwoordelijk was en dat het wegsturen van de RvC niets zou oplossen. De wereld in verbazing achterlatend.
Twee dagen later werd hij door de bestuursraad van Ajax vanwege gebrek aan vertrouwen weggestuurd. EringaĀ reageerdeĀ hier nogal cryptisch op: "Juist als het niet goed gaat, vind ik dat je er moet staan als toezichthouder. Maar ik ben niet doof voor de kritiek en niet blind voor de situatie waar Ajax zich nu in bevindt."
Tijdens een training crisiscommunicatie gebruik ik dit voorbeeld graag bij het onderdeel mediamanagement. Een serieuze reputatiecrisis bezweren via de media is namelijk weinigen gegeven. Reden is dat je met ƩƩn interview zelden de harten raakt. Een magische knop om in ƩƩn klap het vertrouwen te herstellen in jouw bedrijf of organisatie, bestaat niet.
Leiderschap
Daarvoor is meer nodig. Zoals onderkenning van het probleem. Op basis van een kritische, intern gedeelde analyse met concrete maatregelen. En een helder doel met een plan om dat uit voeren. En vooral een consistent verhaal, begrijpelijk voor iedereen. Uitgesproken, zowel in- als extern, door degene die eindverantwoordelijk is.
Want leiderschap is voorwaardelijk om een crisis effectief te managen. Een reputatiecrisis eventjes fixen of downplayen via de media komt meestal keihard terug als een boemerang. Gespeelde daadkracht, onwetendheid of nuchterheid kunnen een gebrek aan leiderschap niet maskeren. Alleen een doorleefde boodschap met empathie en perspectief biedt soelaas.
Een ander praktijkvoorbeeld om van te leren is eenĀ interview van OM-baas Gerrit van der BurgĀ inĀ de Volkskrant. Dit na het verschijnen van het OVV-rapportĀ over de geruchtmakende moorden op Peter R. de Vries, Derk Wiersum en Reduan B. De kritiek van de onderzoekraad op het OM was niet mals: āveel signalen voorafgaand aan de moorden zijn gemistā en āde hele beveiligingssituatie in Nederland is niet toegerust op dreiging vanuit de zware, georganiseerde criminaliteitā.
Boetekleed
Van der Burg nam in zijn interview geen enkele verantwoordelijkheid en hield zich van de domme. Het beschermen van zijn eigen organisatie stelde hij boven de grote zorgen en ophef in de samenleving. Een storm van kritiek was het gevolg. Een week later trok hijĀ het boetekleedĀ aan en sprak de woorden die hij in eerste instantie had moeten uitspreken om geloofwaardig te zijn.
"In de media heb ik door mijn reactie onvoldoende recht gedaan aan het verdriet van de nabestaanden, wat me spijt. Daarnaast is door mijn toedoen het beeld ontstaan dat het OM niet wenst te reflecteren en te leren. Ik heb daarbij niet de juiste woorden gebruikt. Dat betreur ik, want ik vond en vind dat er fouten zijn gemaakt. Het OM is zeer gemotiveerd om lessen te trekken en onderschrijft de aanbevelingen van de OVV."
Verschil met Pier Eringa is dat Van der Burg over zijn schaduw stapte en zijn fout publiekelijk toegaf. Ook dat is leiderschap. Het is wel verstandig voor de geloofwaardigheid van het OM als het de regie houdt over het eigen verhaal. Het helpt als Van der Burg zelf zichtbaar prioriteit geeft aan de veiligheid van journalisten, advocaten, politici en rechters.
Opmerkingen